ĐẦU XUÂN TRẢI NGHIỆM SẮC MÀU LỄ HỘI VÙNG CAO Ở TIÊN YÊN

Đồng bào dân tộc Tày, thôn Đồng Đình, xã Phong Dụ chụp ảnh tại cổng chào Làng Văn hóa dân tộc Tày, xã Phong Dụ

Tiên Yên là nơi sinh sống lâu đời của nhiều dân tộc anh em như Tày, Dao, Sán Dìu, Sán Chỉ, Hoa, Cao Lan... Mỗi dân tộc là một sắc màu, một truyền thống, một bản sắc. Nhờ đó, văn hóa Tiên Yên trở thành một bức tranh tổng hòa đa dạng mà hài hòa, phong phú mà gần gũi. Đầu năm mới, nơi đây trở thành điểm hẹn văn hóa của du khách gần xa, mong muốn được trải nghiệm các lễ hội độc đáo, tìm hiểu phong tục tập quán đặc sắc và hòa mình vào không khí đoàn kết, vui tươi của đồng bào dân tộc.

Lễ hội Đình Đồng Đình – Linh thiêng và đậm bản sắc người Tày

Mâm cổ khổng lồ trưng bày tại ngày hội Văn hóa Thể thao dân tộc Tày, xã Phong Dụ

Về xã Phong Dụ, huyện Tiên Yên vào rằm tháng Giêng, du khách sẽ được hòa mình vào không khí náo nhiệt và linh thiêng của Lễ hội Đình Đồng Đình – một trong những lễ hội truyền thống lớn nhất của người Tày. Đây không chỉ là nơi gửi gắm tín ngưỡng dân gian, mà còn là không gian lưu giữ giá trị tinh thần và phong tục cổ xưa được người dân nơi đây trân trọng gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Phần lễ được tổ chức trang nghiêm tại ngôi đình cổ nằm bên dòng sông Đồng Đình, bao gồm các nghi thức dâng hương, cúng lễ thần linh, rước cỗ và đặc biệt là nghi thức Lễ Lồng Tồng – lễ xuống đồng mang ý nghĩa cầu mùa màng bội thu. Đáng chú ý là phần trình diễn trích đoạn “Lẩu Then” – một nghi lễ thiêng liêng của người Tày, với lời hát mang âm hưởng huyền bí, thể hiện mối giao hòa giữa con người với thế giới tâm linh.

Tái hiện "trích đoạn Lẩu then" do các nghệ nhân dân tộc Tày thể hiện tại  ngày hội

Ngay sau phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với hàng loạt trò chơi dân gian và hoạt động thể thao truyền thống như kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, bóng chuyền hơi và đặc biệt là đua bè mảng trên sông – môn thể thao độc đáo thu hút đông đảo thanh niên bản làng tham gia. Không thể thiếu là các tiết mục giao lưu văn nghệ, trình diễn trang phục dân tộc Tày, nhảy sạp bên lửa trại rực cháy trong đêm hội, cùng các gian hàng ẩm thực đặc trưng của vùng cao Đông Bắc như bánh gật gù, gà Tiên Yên, rượu men lá...

Du khách tham quan, trải nghiệm tại ngày hội

Hà Lâu rộn ràng sắc đỏ của người Dao

các em học sinh trường TH&THCS Hà Lâu biểu diễn văn nghệ khai mạc tại Lễ hội

Không chỉ có người Tày, những ngày đầu tháng hai âm lịch, xã Hà Lâu lại tưng bừng tổ chức Lễ hội Văn hóa – Thể thao dân tộc Dao và chợ phiên vùng cao. Trong sắc đỏ rực rỡ của những bộ trang phục truyền thống thêu tay cầu kỳ, cộng đồng người Dao nơi đây đã tạo nên một không gian lễ hội độc đáo, tràn đầy màu sắc và âm thanh.

Lễ hội là dịp tái hiện các nghi thức văn hóa truyền thống như lễ cấp sắc – một nghi lễ trưởng thành quan trọng trong đời người đàn ông Dao, hay lễ rước dâu trong đám cưới cổ truyền. Những nghi thức này được thực hiện công phu, có sự góp mặt của các thầy cúng, nghệ nhân và đông đảo bà con trong vùng, khiến cho người xem không khỏi trầm trồ, xúc động.

Tái hiện nghi Lễ rước dâu trong đám cươi scoor truyền của người đồng bào dân tộc Dao, xã Hà Lâu

Phần hội diễn ra ngay sau đó là không gian của những trò chơi dân gian: thi đi cà kheo, kéo co, bắn nỏ, giao lưu bóng đá nữ giữa các thôn bản. Đặc biệt, lễ hội còn tổ chức các cuộc thi như gói bánh chưng gù, thêu trang phục dân tộc, trưng bày tranh thờ cổ... góp phần gìn giữ và lan tỏa nét đẹp văn hóa Dao đến với thế hệ trẻ.

 Chợ phiên không chỉ là nơi giao thương buôn bán mà còn là không gian kết nối văn hóa, nơi du khách có thể tìm thấy những sản vật độc đáo như nấm chẹo, mật ong rừng, bánh gio, rượu men lá, khèn, sáo, và cả những câu chuyện đời thường của đồng bào vùng cao.

Tại phiên chợ bày bán nhiều mặt hàng nông sản địa phương

Những năm qua, huyện Tiên Yên đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc. Việc chọn lọc và tổ chức các lễ hội tiêu biểu như Lễ hội Đình Đồng Đình, Lễ hội dân tộc Dao Hà Lâu không chỉ phục vụ nhu cầu văn hóa tinh thần của người dân mà còn trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần thúc đẩy kinh tế – xã hội địa phương.

Hơn cả một sự kiện văn hóa, lễ hội ở Tiên Yên là chiếc cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa cộng đồng dân tộc và du khách bốn phương. Đó là nơi để mỗi người con vùng cao tự hào về truyền thống của dân tộc mình và để mỗi du khách thêm yêu, thêm gắn bó với mảnh đất giàu bản sắc văn hóa này.

Thu Hòa